Trong hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ, quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả thường được nhắc đến cùng nhau, nhưng thực chất lại có những điểm khác biệt cơ bản về đối tượng, chủ thể cũng như phạm vi bảo hộ. Việc phân biệt rõ hai khái niệm này không chỉ giúp tác giả và chủ sở hữu tác phẩm bảo vệ được thành quả sáng tạo của mình, mà còn tạo điều kiện để các cá nhân, tổ chức khác khai thác hợp pháp các giá trị văn hóa, nghệ thuật và khoa học.
Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình trực tiếp sáng tạo ra hoặc sở hữu. Đối tượng của quyền tác giả rất rộng, bao gồm tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, chương trình máy tính, bài giảng, tác phẩm báo chí, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng và nhiều loại hình khác. Quyền tác giả bảo hộ cả quyền nhân thân (như quyền đặt tên, quyền đứng tên, quyền công bố, quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm) và quyền tài sản (như quyền sao chép, phân phối, truyền đạt, làm tác phẩm phái sinh, cho thuê tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính). Điểm nổi bật của quyền tác giả là bảo vệ trực tiếp sự sáng tạo nguyên gốc, gắn với công sức trí tuệ của tác giả.
Trong khi đó, quyền liên quan đến quyền tác giả không bảo hộ tác phẩm gốc, mà bảo hộ những đối tượng có đóng góp trong việc truyền đạt, phổ biến và làm cho tác phẩm đến được với công chúng. Đối tượng của quyền liên quan bao gồm quyền của người biểu diễn đối với buổi biểu diễn của họ, quyền của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình đối với bản ghi, và quyền của tổ chức phát sóng đối với chương trình phát sóng. Như vậy, quyền liên quan tập trung vào các sản phẩm trung gian và phương tiện truyền đạt, chứ không phải bản thân nội dung sáng tạo ban đầu.
Một điểm khác biệt đáng chú ý nữa là thời hạn bảo hộ. Trong khi quyền tác giả thường được bảo hộ trong suốt cuộc đời tác giả và 50 năm sau khi qua đời (theo khoản 2 Điều 27 Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, trừ một số loại tác phẩm có thời hạn ngắn hơn), thì quyền liên quan có thời hạn bảo hộ ngắn hơn, ví dụ như 50 năm kể từ khi buổi biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, hoặc chương trình phát sóng được công bố lần đầu.
Từ những phân tích trên có thể thấy, quyền tác giả và quyền liên quan đều giữ vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sáng tạo, bảo hộ giá trị trí tuệ và bảo đảm công bằng trong việc khai thác tác phẩm. Quyền tác giả tập trung bảo vệ tác phẩm nguyên gốc, còn quyền liên quan bảo vệ những cá nhân, tổ chức góp phần đưa tác phẩm đến công chúng. Sự bổ trợ lẫn nhau giữa hai chế định này đã tạo thành khung pháp lý hoàn chỉnh, khuyến khích sự phát triển của các ngành công nghiệp sáng tạo, văn hóa và truyền thông ở Việt Nam.