Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng nông sản an toàn ngày càng gia tăng, VietGAP đã trở thành một trong những tiêu chuẩn quan trọng khẳng định chất lượng và uy tín của sản phẩm nông nghiệp Việt Nam. VietGAP (Vietnamese Good Agricultural Practices – Thực hành nông nghiệp tốt tại Việt Nam) là bộ quy chuẩn do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành, nhằm hướng dẫn người sản xuất tuân thủ các nguyên tắc, trình tự và điều kiện trong quá trình sản xuất, thu hoạch và xử lý sau thu hoạch để bảo đảm an toàn thực phẩm, nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường, sức khỏe người lao động.
Hiện nay, VietGAP được chia thành nhiều loại hình chứng nhận, phù hợp với từng lĩnh vực sản xuất khác nhau. Gồm có VietGAP trồng trọt, áp dụng cho rau, quả, chè và cây công nghiệp; VietGAP chăn nuôi, dành cho các cơ sở chăn nuôi gia súc, gia cầm theo hướng an toàn sinh học; VietGAP thủy sản, áp dụng cho các đối tượng nuôi trồng như tôm, cá, nhuyễn thể; và VietGAP cho sản phẩm nấm và giống cây trồng. Mỗi nhóm đều có bộ tiêu chí riêng nhưng đều hướng đến mục tiêu chung là đảm bảo an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc rõ ràng và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.
Bộ tiêu chí VietGAP bao gồm bốn nhóm nội dung chính: tiêu chí về kỹ thuật sản xuất, bảo đảm quy trình canh tác hoặc chăn nuôi đúng kỹ thuật; tiêu chí về an toàn thực phẩm, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật, kháng sinh và xử lý chất thải; tiêu chí về môi trường và điều kiện lao động, đảm bảo sức khỏe người lao động, an toàn nơi làm việc và bảo vệ hệ sinh thái xung quanh; và tiêu chí về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, giúp minh bạch hóa toàn bộ chuỗi sản xuất – tiêu thụ.
Để được cấp giấy chứng nhận VietGAP, các tổ chức và cá nhân sản xuất phải trải qua một quy trình đánh giá nghiêm ngặt gồm nhiều bước. Quy trình này bao gồm: đăng ký chứng nhận với tổ chức được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ định; chuẩn bị hồ sơ và hoàn thiện hệ thống quản lý nội bộ; được đánh giá thực địa bởi chuyên gia độc lập; khắc phục các điểm không phù hợp (nếu có); sau đó mới được cấp giấy chứng nhận VietGAP có giá trị trong vòng 2 đến 3 năm. Trong suốt thời gian đó, cơ sở sản xuất còn phải chịu giám sát định kỳ để bảo đảm duy trì các tiêu chuẩn đã được công nhận.
Có thể nói, VietGAP không chỉ là một chứng nhận kỹ thuật mà còn là “cam kết vàng” về trách nhiệm của người sản xuất đối với sức khỏe người tiêu dùng và sự phát triển bền vững của nền nông nghiệp Việt Nam. Khi áp dụng đúng và đầy đủ các tiêu chuẩn VietGAP, nông sản Việt không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh trong nước mà còn mở rộng cơ hội xuất khẩu ra thị trường quốc tế.