Trong bối cảnh xuất khẩu nông sản ngày càng khắt khe về truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng, mã số vùng trồng (Plantation/Production Unit Code – PUC) trở thành “giấy thông hành” quan trọng giúp nông sản Việt Nam chinh phục các thị trường khó tính như EU, Mỹ, Nhật Bản hay Trung Quốc.
Mã số vùng trồng là mã định danh do cơ quan có thẩm quyền cấp cho một vùng sản xuất nông sản nhất định, nhằm phục vụ cho việc truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng, dịch hại và an toàn thực phẩm. Mỗi mã số là duy nhất, gắn liền với khu vực sản xuất có cùng điều kiện canh tác, chủ sở hữu và loại cây trồng cụ thể.
Việc được cấp mã số vùng trồng không chỉ giúp sản phẩm đáp ứng yêu cầu xuất khẩu chính ngạch, mà còn nâng cao giá trị thương hiệu, khả năng truy xuất nguồn gốc, và tạo niềm tin cho người tiêu dùng trong nước.
Theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, quy trình đăng ký mã số vùng trồng (PUC) bao gồm các bước sau:
-
Chuẩn bị hồ sơ đăng ký, gồm: đơn đề nghị cấp mã số vùng trồng; bản đồ khu vực sản xuất (tỷ lệ 1/10.000 hoặc 1/25.000); danh sách hộ nông dân tham gia; kế hoạch quản lý sản xuất và ghi chép nhật ký canh tác.
-
Gửi hồ sơ đến Cục Bảo vệ Thực vật (đối với vùng trồng xuất khẩu) hoặc Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật tại địa phương (đối với tiêu thụ nội địa).
-
Đoàn thẩm định tiến hành kiểm tra thực địa, đánh giá điều kiện sản xuất, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, nguồn nước tưới và hệ thống ghi chép.
-
Cấp mã số vùng trồng (PUC) khi đạt đủ yêu cầu về an toàn thực phẩm, quản lý dịch hại và truy xuất nguồn gốc.
-
Giám sát định kỳ hàng năm để đảm bảo vùng trồng duy trì các tiêu chí đã đăng ký.
Hiện nay, các thị trường nhập khẩu như Trung Quốc, Hàn Quốc, New Zealand, và EU đều yêu cầu nông sản phải có mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói (Pack House Code – PHC) để được thông quan. Đây là cơ sở dữ liệu bắt buộc trong hệ thống kiểm soát chuỗi cung ứng nông sản sạch.
Việc đăng ký mã số vùng trồng không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là bước tiến quan trọng trong chiến lược nông nghiệp hiện đại, minh bạch và bền vững, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.