Vừa qua, ngày 11/8, nhằm đưa chính sách an sinh xã hội và bảo hiểm xã hội đến gần hơn với khu vực kinh tế tập thể, tại thành phố Huế, Viện Khoa học Kinh tế hợp tác phối hợp với Liên minh Hợp tác xã thành phố Huế, Bảo hiểm xã hội thành phố Huế, với sự hỗ trợ của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), tổ chức lớp tập huấn “Nâng cao nhận thức về an sinh xã hội và bảo hiểm xã hội cho các hợp tác xã”. Lớp tập huấn thu hút hơn 70 đại biểu là lãnh đạo, cán bộ quản lý và thành viên các hợp tác xã tham dự.
Tham dự lớp tập huấn có ông Nguyễn Văn Hùng – Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã thành phố Huế; bà Bùi Thị Thu Lý – Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội thành phố Huế; ông Nguyễn Hải Đạt – Điều phối viên quốc gia Chương trình An sinh xã hội, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tại Việt Nam; và đại diện Viện Khoa học Kinh tế hợp tác, cùng các báo cáo viên và hơn 70 đại biểu tham dự chương trình.
Từ tiêu chuẩn quốc tế đến bài toán an sinh xã hội trong khu vực hợp tác xã
Phát biểu chào mừng Lớp tập huấn, đại diện các đơn vị nhấn mạnh vai trò của chính sách an sinh xã hội, bảo hiểm xã hội đối với việc bảo vệ quyền lợi của người lao động, thành viên, ổn định nguồn nhân lực và tạo nền tảng cho các hợp tác xã phát triển bền vững. Trong bối cảnh chính sách BHXH có nhiều thay đổi, việc hỗ trợ các HTX hiểu và xác định đúng đối tượng tham gia, quyền lợi, trách nhiệm và cách thức triển khai chính sách trong thực tế được xác định là yêu cầu ngày càng cấp thiết.
Mở đầu nội dung chuyên môn, các học viên được nghe trình bày chuyên đề “An sinh xã hội ở Việt Nam – Tiêu chuẩn quốc tế, thực tiễn ở Việt Nam và thực trạng BHXH trong khu vực hợp tác xã”.
Từ góc nhìn của các chuyên gia, an sinh xã hội không chỉ là công cụ hỗ trợ khi rủi ro xảy ra mà còn là một quyền cơ bản, gắn với bảo đảm tiếp cận dịch vụ y tế và an ninh thu nhập trong suốt vòng đời của con người. Theo Công ước số 102 của ILO, hệ thống an sinh xã hội bao quát các nhóm chế độ từ chăm sóc y tế, thai sản, gia đình – trẻ em đến thất nghiệp, ốm đau, tai nạn lao động, khuyết tật, hưu trí và tử tuất.
Những con số được đề cập trong buổi tập huấn cho thấy yêu cầu mở rộng an sinh xã hội trong khu vực HTX không chỉ nằm ở việc phổ biến chính sách mà còn cần giải quyết những rào cản rất thực tế. Các nghiên cứu chỉ ra rằng một bộ phận người lao động trong HTX có thu nhập thấp, không ổn định, theo mùa vụ, sinh kế từ nhiều nguồn và còn hạn chế trong việc phân biệt BHXH, BHYT với bảo hiểm thương mại cũng như chưa hiểu đầy đủ quyền lợi, nghĩa vụ của người lao động và HTX là một trong những rào cản khiến cho tỷ lệ tuân thủ chính sách BHXH trong khu vực HTX còn rất hạn chế.
Cập nhật những điểm mới của Luật BHXH năm 2024
Tại lớp tập huấn, ông Trương Công Khả – Trưởng phòng Tuyên truyền và Phát triển người tham gia, Bảo hiểm xã hội thành phố Huế đã trình bày chuyên đề “Những điểm mới của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024”.
Nội dung tập trung vào những thay đổi liên quan trực tiếp đến người lao động và hợp tác xã như mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, căn cứ đóng, quyền và trách nhiệm của các bên, các chế độ BHXH và xử lý tình trạng chậm đóng, trốn đóng. Đáng chú ý, một số chức danh quản lý HTX không hưởng tiền lương cũng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc; đồng thời, việc xác định nghĩa vụ BHXH cần căn cứ vào bản chất quan hệ lao động, không chỉ dựa vào tên gọi hợp đồng.
Những cập nhật này giúp các HTX nhận diện đúng đối tượng, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người lao động.
Đưa BHXH số đến gần hơn với người tham gia
Tiếp nối chương trình, bà Phạm Thị Dung – Chuyên viên Phòng Tuyên truyền và Phát triển người tham gia, Bảo hiểm xã hội thành phố Huế hướng dẫn các đại biểu cài đặt và sử dụng VssID – Bảo hiểm xã hội số.
Bên cạnh phần hướng dẫn trực tiếp, Lớp tập huấn còn trình chiếu video minh họa các bước cài đặt, đăng nhập và sử dụng những tiện ích cơ bản trên ứng dụng VssID, giúp đại biểu dễ theo dõi và thực hành ngay tại chỗ.
Qua VssID, người tham gia có thể chủ động tra cứu quá trình đóng, hưởng BHXH, BHYT, BHTN và tiếp cận các thông tin, dịch vụ liên quan thuận tiện hơn trên môi trường số.
“Chơi để nhớ, trao đổi để hiểu”
Một trong những điểm nhấn của Lớp tập huấn là trò chơi Kahoot “Kiến thức cốt lõi về BHXH cho HTX”, giúp đại biểu ôn lại kiến thức qua các tình huống thực tế.
Sau trò chơi, ông Trương Công Khả cùng các chuyên gia, giảng viên đã trực tiếp trao đổi, giải đáp các vướng mắc về BHXH trong HTX, giúp đại biểu hiểu rõ hơn và thuận lợi hơn khi áp dụng tại đơn vị.
Sau chương trình của lớp tập huấn, các đại biểu không chỉ được cập nhật những quy định mới về BHXH mà còn có cơ hội trao đổi trực tiếp các tình huống thực tế tại HTX. Đây là hoạt động thiết thực góp phần nâng cao nhận thức, tăng tính chủ động trong thực hiện chính sách và từng bước mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội trong khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã.