Sáng 12/11, tại TP. Đà Nẵng, Viện Khoa học Kinh tế hợp tác (Liên minh HTX Việt Nam) phối hợp với Liên minh Hợp tác xã TP. Đà Nẵng tổ chức Hội thảo khoa học bàn giải pháp công nghệ và tháo gỡ điểm nghẽn thể chế cho các hợp tác xã (HTX) nông, lâm nghiệp khu vực miền Trung.

Quang cảnh buổi hội thảo
Hội thảo có sự tham dự của hơn 80 đại biểu, gồm lãnh đạo Liên minh HTX các tỉnh, thành phố khu vực miền Trung: Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị, Quảng Ngãi, TP. Đà Nẵng, cùng đại diện các cơ quan quản lý, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và các HTX trên địa bàn nhằm tìm hướng đi bền vững trước bối cảnh biến đổi khí hậu và rào cản thị trường quốc tế gia tăng.

TS. Lê Tuấn An – Viện trưởng Viện Khoa học Kinh tế hợp tác phát biểu khai mạc hội thảo
Khai mạc hội thảo, TS. Lê Tuấn An – Viện trưởng Viện Khoa học Kinh tế hợp tác nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại sản xuất theo quy mô lớn và ứng dụng công nghệ làm đòn bẩy nâng cao năng lực cạnh tranh cho kinh tế tập thể. Báo cáo đánh giá hoạt động, phân loại HTX lâm nghiệp cả nước dự trên dữ liệu tổng hợp của 34 tỉnh, thành phố và khảo sát chuyên sâu 78 HTX lâm nghiệp do Viện công bố cho thấy chất lượng hoạt động toàn của các HTX lâm nghiệp đạt mức trung bình. Dù phát huy tốt vai trò bệ đỡ kinh tế hộ thành viên, các HTX lâm nghiệp vẫn đối mặt 3 rào cản lớn: Đất rừng manh mún (1,2 – 2,5 ha/hộ); thiếu vốn đầu tư chế biến sâu (83,3% đơn vị doanh thu dưới 5 tỷ đồng/năm) và áp lực truy xuất nguồn gốc theo quy định EUDR/FSC do thiếu bản đồ số Polygon GIS. Nhóm nghiên cứu đề xuất giải pháp sáp nhập, hợp nhất hình thành HTX quy mô lớn và thành lập các liên hiệp HTX định hướng xây dựng vùng nguyên liệu từ 500 ha để hưởng cơ chế ưu đãi hạ tầng và tiếp cận gói vay tín chấp 5 tỷ đồng theo các quy định mới của Chính phủ.


Các tham luận của Hội thảo cũng đã chia sẻ các giải pháp ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp và quản trị dữ liệu số để tối ưu hóa hiệu quả sản xuất và giảm chi phí đầu vào, Các chuyên gia khuyến nghị các HTX cần chuyển từ tư duy “chạy theo chứng nhận” sang quản trị bằng dữ liệu minh bạch, số hóa nhật ký sản xuất để bảo đảm chất lượng OCOP ổn định lâu dài. Hội thảo khao học cũng giới thiệu kết quả nghiên cứu của Viện về phân lập chủng nấm men sống Saccharomyces boulardii (SB3) và kết quả nghiên cứu ứng dụng trong chăn nuôi gia súc, kết quả thực nghiệm cho thấy tăng hiệu quả kinh tế thêm 44,65% so với chăn nuôi truyền thống.
Bên cạnh giải pháp kỹ thuật, mô hình thực tiễn thích ứng tự nhiên cũng được các đại biểu đánh giá cao qua phần chia sẻ của HTX Rừng bách thảo. Ông Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc HTX Rừng bách thảo cho biết: Đơn vị đã chuyển đổi thành công từ độc canh cây keo sang mô hình vườn rừng đa tầng tán (trong vườn có cây rừng, trong rừng có cây vườn). Cấu trúc kết hợp hài hòa giữa tầng cây gỗ lớn chắn bão sạt lở, tầng cây ăn quả và tầng dược liệu ngắn ngày dưới tán vừa phục hồi sinh thái đất, vừa tạo dòng tiền thu hoạch quanh năm, bảo đảm sinh kế lâu dài cho xã viên”.
Trong phiên thảo luận mở, nhiều đại diện HTX và Liên minh HTX các tỉnh miền Trung đã thẳng thắn chia sẻ những vướng mắc về các giải pháp ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất và cơ chế, chính sách giao đất, khó khăn trong tiếp cận vốn ngân hàng. Kết thúc hội thảo, Viện Khoa học Kinh tế hợp tác khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng Liên minh HTX các địa phương miền Trung trong phối hợp chuyển giao các quy trình kỹ thuật, số hóa dữ liệu và công nghệ sinh học xuống tận chuồng trại, đồng ruộng cho các HTX. Hội thảo khép lại với nhiều cam kết hợp tác thực chất, mở ra kỳ vọng tạo đòn bẩy để các HTX nông, lâm nghiệp miền Trung tự tin hội nhập và phát triển trong giai đoạn mới.
Viện Khoa học kinh tế hợp tác